Đó là nhấn mạnh của đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh, tại hội thảo “Quy hoạch và phát triển bờ kè sông Sài Gòn và sông, kênh nội thành và các giải pháp để hoàn thành cơ bản kè sông Sài Gòn, sông và kênh nội thành vào năm 2025” được tổ chức vào ngày 10/9.

Phát biểu tại hội thảo, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Nguyễn Thanh Nhã cho biết, TP Hồ Chí Minh đã phủ kín quy hoạch phân khu trong đó cập nhật quy hoạch mép bờ cao, hành lang bảo vệ bờ sông rộng 30- 60m. Theo quy hoạch được duyệt, không gian dọc sông Sài Gòn, kênh rạch nội thành là cây xanh, công viên và công trình hạ tầng kỹ thuật. Thành phố cũng đã quy hoạch tuyến du lịch đường thủy trên sông Sài Gòn, tuyến buýt sông, dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu, quy hoạch 10 phân khu dọc sông Sài Gòn…

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thiện Nhân phát biểu tại hội thảo
(Anh: Trường Hoàng)

Bên cạnh một số kết quả đạt được, vẫn còn nhiều hạn chế. Đó là tính định hướng kết nối khai thác tiềm năng cảnh quan không gian 2 bên bờ sông chưa được quan tâm đúng mức; một số đồ án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 gắn với dự án đầu tư xây dựng được duyệt trải qua nhiều giai đoạn nhưng thiếu đồng bộ. Tình trạng lấn chiếm hành lang bờ sông để sử dụng vào mục đích cá nhân như xây dựng các bến neo đậu tàu thuyền, kinh doanh nhà hàng, quán cà phê còn phổ biến, nhất là khu vực có mật độ dân cư đô thị hóa cao trong các hàng rào dự án nhưng chưa có giải pháp xử lý dứt điểm. Đến nay, Thành phố đã xây bờ kè được 15% tổng số kênh rạch…

Tại Hội thảo, đã có nhiều giải pháp hay, những kinh nghiệm thực tiễn đã được các đại biểu chia sẻ. Các đại biểu đều cho rằng, chính hệ thống sông rạch đã làm cho TP Hồ Chí Minh trở nên độc đáo. Đây là tài sản vật chất - xã hội lớn và nếu quy hoạch tốt, tiếp cận tốt sẽ phát huy khả năng lớn. Điều đó đòi hỏi Thành phố cần có khung phát triển hệ thống kênh rạch để có tầm nhìn tổng thể, đồng thời có sự mềm dẻo trong kết nối, không thể tách từng dự án ra khỏi hệ thống khi Thành phố đang bị lún và chịu ảnh hưởng của nước biển dâng.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Võ Văn Hoan cho biết, Thành phố đã và đang tìm cách tổ chức lại để có điều kiện phát triển mới, tạo bước đột phá, xây dựng đô thị thân thiện với môi trường chứ không phải là bê tông. Thành phố đã xây dựng nhiều dự án bờ bao, bờ kè và luôn chủ trương phát triển hướng đến sông nước.

“Khi dự án chống ngập vùng trung tâm hoàn thành, TP Hồ Chí Minh sẽ là đô thị sông nước, vừa sạch xanh lại vừa có cả hồ cảnh quan. Mọi hoạt động đầu tư xây dựng của doanh nghiệp, nhà dân, hoặc quy hoạch phát triển kinh tế hạ tầng, chúng ta đều hướng tới đến xây dựng đô thị sông nước. Bờ sông, kênh rạch nội thành là không gian chung của người dân Thành phố. Tất cả chúng ta có trách nhiệm giữ gìn và xây dựng không gian ấy trở thành một đô thị sông nước hài hòa với tự nhiên, thân thiện với môi trường và góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân Thành phố”, đồng chí Võ Văn Hoan nêu thông điệp.

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh, khẳng định, sông nước đối với TP Hồ Chí Minh là tài nguyên thiên nhiên đặc biệt nên phải được sử dụng, phát triển tốt trong tương lai. Để phát huy được, TP Hồ Chí Minh phải có định hướng chiến lược trong quy hoạch sông nước, gắn với quy hoạch kè bờ sông và sử dụng đất ven sông. Một khi có quy hoạch, xây dựng kè thì giá trị đất ven sông sẽ tăng cao. Đây là nguồn tài nguyên tài chính quan trọng, sẽ được dùng để tái đầu tư khu vực ven sông.

Theo đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, TP Hồ Chí Minh phải tham khảo kinh nghiệm của các nước để lập, thực hiện quy hoạch kè sông và phát triển đất ven sông với kinh nghiệm mới nhất, tránh được những sai lầm.

Đồng chí lưu ý, bờ sông phải được quy hoạch đa chức năng, vừa ngăn nước, vừa làm đường giao thông và cũng có thể tạo không gian mở để người dân đến sinh hoạt, vui chơi, giải trí hoặc dùng xây dựng các công trình khác. Tuy nhiên, cần định hướng phân loại chức năng hệ thống sông, kênh rạch Thành phố (cần làm rõ sông và kênh rạch Thành phố phần nào làm giao thông, phần nào làm chức năng thoát nước, phần nào làm nơi sinh hoạt cộng đồng, phần nào làm các dự án kinh doanh ven sông).

Đến cuối năm 2019, UBND TP Hồ Chí Minh có định hướng về quy hoạch xây dựng kè và phát triển đất ven sông, kênh tại TP Hồ Chí Minh đến 2030 và định hướng đến năm 2050; đồng thời xây dựng quy chế quản lý, thực hiện quy hoạch này.

Đồng chí Nguyễn Thiện Nhân đề nghị, Thành phố cần phối hợp với các chuyên gia mô phỏng tình trạng ngập úng và thoát nước của thành phố, định hướng lại những giải pháp vĩ mô trong chống ngập đồng thời nghiên cứu chuyên sâu về kinh nghiệm quốc tế trong việc quy hoạch, phát triển ven sông của các nước; Làm rõ các giải pháp kỹ thuật xây kè sông đa chức năng nhanh với chi phí thấp. Bên cạnh đó, cũng cần giới thiệu một số bài học mô hình Thành phố làm bờ kè xem có những khó khăn thuận lợi gì để từ thực tế đó, Thành phố rà soát những vấn đề không hợp lý, xung đột để điều chỉnh cho phù hợp./.

VL (tổng hợp)