(ĐCSVN) - Thực hiện Hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương về công tác tuyên truyền và tổ chức đợt sinh hoạt chính trị tư tưởng kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng Mười Nga (7/11/1917-7/11/2017), bắt đầu từ 8h, ngày 3/11, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam phối hợp Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự Bộ Quốc phòng tổ chức Tọa đàm trực tuyến với chủ đề: “Sáng mãi Cách mạng Tháng Mười Nga”.

Buổi tọa đàm nhằm góp phần làm cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân nhận thức sâu sắc ý nghĩa to lớn của Cách mạng Tháng Mười Nga trong lịch sử nhân loại, qua đó giáo dục ý thức, bản lĩnh chính trị, lập trường tư tưởng kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; củng cố lòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý và điều hành của Nhà nước, tạo ra động lực mới trong quá trình thực hiện Nghị quyết Đại hội XII của Đảng.

Qua đó đề cao ý thức cảnh giác, tiếp tục vận dụng giá trị Cách mạng Tháng Mười Nga trong việc bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ thành quả cách mạng và bảo vệ chủ quyền trong tình hình mới.

Nội dung Tọa đàm tập trung làm rõ một số vấn đề cơ bản sau:

1. Cách mạng Tháng Mười Nga: Giá trị lịch sử - ý  nghĩa thời đại

2. Triển vọng của chủ nghĩa xã hội hiện thực, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.

3. Cách mạng Tháng Mười Nga với cách mạng Việt Nam

4. Vận dụng tư tưởng của Lê-nin và giá trị của Cách mạng Tháng Mười Nga trong đấu tranh chống “diễn biến hòa bình”, chống quan điểm sai trái, thù địch, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước  ta hiện nay.

5. Công tác tư tưởng với việc tuyên truyền, giáo dục giá trị, ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Mười Nga đối với các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ hiện nay…

Tham gia chỉ đạo và trả lời trực tuyến có các đồng chí:

1. PGS.TS Đào Duy Quát, nguyên Phó Trưởng ban thường trực Ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương, cố vấn Chương trình tọa đàm

2. PGS.TS Nguyễn Viết Thảo, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cố vấn Chương trình tọa đàm

3. TS Trần Doãn Tiến, Tổng Biên tập Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Trưởng ban Tổ chức tọa đàm

4. Thiếu tướng PGS.TS Nguyễn Bá Dương, Viện trưởng, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự, đồng Trưởng ban Tổ chức tọa đàm

5. Đại tá, PGS.TS Bùi Quang Cường, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự

Và một số nhà khoa học, diễn giả: Đại tá, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hưởng; Đại tá, PGS.TS Nguyễn Đức Độ; Đại tá, PGS.TS Phạm Xuân Mát; Đại tá, PGS.TS Trần Đăng Bộ; Đại tá,TS Đặng Văn Sánh.

Ngay từ bây giờ, bạn đọc có thể gửi câu hỏi cho các vị khách mời của Chương trình về địa chỉ email: toadamtructuyen@cpv.org.vn

Ban Tổ chức

Gửi câu hỏi Xóa trắng


Tiến sĩ Nguyễn Văn Minh

Kính thưa: PGS.TS Đào Duy Quát, nguyên Phó Trưởng ban thường trực Ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương, cố vấn Chương trình tọa đàm

PGS.TS Nguyễn Viết Thảo, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cố vấn Chương trình tọa đàm

TS Trần Doãn Tiến, Tổng Biên tập Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Trưởng ban Tổ chức tọa đàm

Thiếu tướng PGS.TS Nguyễn Bá Dương, Viện trưởng, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự, đồng Trưởng ban Tổ chức tọa đàm

- Thưa các đồng chí!

Trong những ngày này, cả nhân loại yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới đang khí thế, tưng bừng hướng tới kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại với lòng tự hào, niềm tin mãnh liệt vào sự thắng lợi của CNXH mà Cách mạng Tháng Mười Nga mang lại.

Với ý nghĩa ấy, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc tổ chức kỷ niệm một số ngày lễ lớn và sự kiện lịch sử quan trọng trong 2 năm 2017-2018; thực hiện Hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương  về công tác tuyên truyền và tổ chức đợt sinh hoạt chính trị tư tưởng kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng Mười Nga (7/11/1917-7/11/2017), Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự Bộ Quốc phòng  phối hợp tổ chức Tọa đàm trực tuyến với chủ đề: “Sáng mãi Cách mạng Tháng Mười Nga”.

Tổ chức cuộc Tọa đàm này, Ban Tổ chức mong muốn góp phần làm cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân một lần nữa nhận thức ý nghĩa sâu sắc, giá trị to lớn của Cách mạng Tháng Mười Nga trong lịch sử nhân loại, qua đó nâng cao ý thức, bản lĩnh chính trị, lập trường tư tưởng kiên định Chủ nghĩa Mác –Lênin, mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; củng cố lòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý và điều hành của Nhà nước, tạo ra động lực mới trong quá trình thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Đảng; đồng thời đề cao ý thức cảnh giác, tiếp tục vận dụng những giá trị Cách mạng tháng Mười Nga trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN trong tình hình mới.

Tham gia chỉ đạo và trả lời trực tuyến, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu:

1. PGS.TS Đào Duy Quát, nguyên Phó Trưởng Ban thường trực Ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương, cố vấn Chương trình Tọa đàm.

2. PGS.TS Nguyễn Viết Thảo, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cố vấn Chương trình Tọa đàm

3. TS Trần Doãn Tiến, Tổng Biên tập Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Trưởng Ban Tổ chức Tọa đàm

4. Thiếu tướng PGS.TS Nguyễn Bá Dương, Viện trưởng, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự, Đồng Trưởng Ban Tổ chức Tọa đàm

5. Đại tá, PGS.TS Bùi Quang Cường, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự

6. Đại tá,TS Đặng Văn Sánh – Trưởng Ban Văn  hóa - Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự

7. Đại tá, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hưởng

8. Đại tá, PGS.TS Nguyễn Đức Độ

9. Đại tá, PGS.TS Phạm Xuân Mát

10. Đại tá, PGS.TS Trần Đăng Bộ

- Các đồng chí lãnh đạo Vụ, đơn vị Ban Tuyên giáo TW

- Ban Biên tập Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ban Tổ chức, Ban Thư ký, Bộ phận giúp việc cuộc Tọa đàm cùng bạn đọc quan tâm đến sự kiện có ý nghĩa này; các PV báo chí đến theo dõi đưa tin.

Ban Tổ chức Tọa đàm chân thành cảm ơn sự đóng góp quý báu của các các nhà khoa học, các quý vị đại biểu đã tham gia trả lời trực tuyến.

Kính chúc sức khỏe quí vị đại biểu và chúc cho buổi Tọa đàm trực tuyến của chúng ta sẽ đạt kết quả tốt đẹp.

Trân trọng cảm ơn!


Tiến sĩ Trần Doãn Tiến, Tổng Biên tập Báo điện tử ĐCSVN phát biểu Đề dẫn 

Kính thưa:  PGS.TS  Đào Duy Quát, nguyên Phó Trưởng ban thường trực Ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương, Cố vấn Chương trình Tọa đàm.

- Kính thưa PGS.TS Nguyễn Viết Thảo, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cố vấn Chương trình Tọa đàm.

- Kính thưa Thiếu tướng, PGS.TS Nguyễn Bá Dương, Viện trưởng, Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự, Đồng Trưởng Ban Tổ chức Tọa đàm.

- Kính thưa các nhà khoa học, các đồng chí và quý độc giả!

Cách đây 100 năm, ngày 7-11-1917 đã nổ ra cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga, một sự kiện lịch sử làm rung chuyển thế giới, đánh dấu bước ngoặt vĩ đại trong tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga đã khai sinh ra chủ nghĩa xã hội hiện thực.

Cách mạng Tháng Mười không chỉ mở ra con đường giải phóng nước Nga, mà còn cho cả các dân tộc và loài người; mở đầu cho một thời đại mới trong lịch sử hiện đại, đó là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội.

Cách mạng Tháng Mười Nga đã mở ra quá trình hiện thực hóa lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, biến những mơ ước, lý tưởng ấy thành hiện thực sinh động ở Liên Xô và phát triển thành hệ thống xã hội chủ nghĩa trên toàn thế giới. Cách mạng Tháng Mười Nga thành công đã động viên, cổ vũ giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức trên thế giới đoàn kết, đứng lên làm cách mạng vô sản, giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con người khỏi áp bức, bất công, làm chủ đất nước. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga khẳng định giá trị, tầm vóc và ý nghĩa đối với việc xây dựng Đảng Cộng sản cầm quyền, xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa, xây dựng chế độ kinh tế mới và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đó là cơ sở trực tiếp cho các Đảng Cộng sản xác định quan điểm, chủ trương, đường lối lãnh đạo sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Trong 100 năm qua, giai cấp công nhân và nhân dân lao động ở các nước xã hội chủ nghĩa đã noi theo tấm gương, tinh thần và lý tưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga, kiên cường đấu tranh, bảo vệ và xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa, đạt được những thành tựu to lớn.

Tuy vậy, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó chủ yếu là những sai lầm chủ quan nên mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và Đông Âu đã lâm vào khủng hoảng trầm trọng vào những năm cuối thập kỷ 80 và đổ vỡ năm 1991 của thế kỷ XX. Sự đổ vỡ mô hình CNXH Xô Viết ở Liên Xô và Đông Âu đã gây ra những tổn thất to lớn cho lực lượng cách mạng thế giới, kéo lùi quá trình hiện thực hóa lý tưởng cộng sản của loài người, nhưng không thể là dấu chấm hết cho lý tưởng Cách mạng Tháng Mười Nga, càng không thể là sự “kết thúc lịch sử” của chủ nghĩa Mác - Lênin, chủ nghĩa xã hội khoa học như  các luận điệu thù địch rêu rao. Sự sụp đổ của chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu chính  là sụp đổ của một mô hình chủ nghĩa xã hội giáo điều, xơ cứng, chậm thay đổi với những biến chuyển to lớn của thời cuộc, khi cải tổ, cải cách lại xa rời nguyên tắc của Chủ nghĩa Mác - Lênin, từ bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản đối với Nhà nước và xã hội. Sự sụp đổ của mô hình Chủ nghĩa xã hội Xô viết đã tác động rất sâu sắc đến mọi mặt của đời sống chính trị thế giới, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự vận động và phát triển của chủ nghĩa xã hội hiện thực thế giới.

Song chính từ thực tiễn thất bại đó đã để lại những bài học quý giá, là cơ hội cho những người cộng sản, những lực lượng tiến bộ trên thế giới nhận thức rõ hơn, đúng đắn hơn quy luật vận động, phát triển đi lên chủ nghĩa xã hội, phù hợp với đặc điểm dân tộc mình và xu thế của thời đại. Sau sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và Đông Âu, các nước xã hội chủ nghĩa dù không còn tồn tại với tư cách là một hệ thống, nhưng thực tiễn sức sống và giá trị thời đại của Cách mạng Tháng Mười, của chủ nghĩa xã hội vẫn tiếp tục được khẳng định trong sự nghiệp đổi mới, cải cách ở các nước xã hội chủ nghĩa.

Tròn một thế kỷ đã trôi qua kể từ khi Cách mạng Tháng Mười Nga giành thắng lợi. Khoảng thời gian ấy không dài so với toàn bộ tiến trình lịch sử nhân loại, nhưng đủ để nhìn nhận, đánh giá khách quan giá trị ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Mười Nga. Có thể khẳng định rằng, không điều gì có thể phủ nhận được ý nghĩa to lớn, giá trị vĩnh hằng của Cách mạng Tháng Mười Nga đối với sự phát triển của xã hội loài người.

Sức sống của Cách mạng Tháng Mười Nga mãi mãi đi cùng năm tháng, cổ vũ cho tinh thần đấu tranh không mệt mỏi để xây dựng một xã hội mới – xã hội xã hội chủ nghĩa.

Đối với Việt Nam, Cách mạng Tháng Mười không chỉ rọi sáng con đường cách mạng Việt Nam mà còn cổ vũ quần chúng công nông vùng lên làm cách mạng, đánh đổ ách thống trị của thực dân, phong kiến giành chính quyền về tay nhân dân. Dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta, nhân  dân ta đã vùng dậy đấu tranh, làm nên kỳ tích lịch sử - đó là thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đưa dân tộc ta tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập, tự do của chủ nghĩa xã hội.

Thành công của Cách mạng Tháng Mười Nga và thực tiễn hoạt động của chính quyền Xô viết đã để lại nhiều bài học cả về lý luận và thực tiễn rất sâu sắc cho cách mạng Việt Nam. Vận dụng sáng tạo, phát triển phù hợp với những giá trị của Chủ nghĩa Mác – Lênin, những bài học kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Mười Nga và điều kiện cụ thể của đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân ta vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách để giành được những thắng lợi vẻ vang trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm và trong hơn 30 năm Đối mới xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Trong  gần chín thập kỷ qua, với tư cách là một Đảng chân chính cầm quyền, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đồng thời không ngừng tiếp thu, vận dụng vào thực tiễn của tình hình mới để hiện thực hóa con đường cách mạng mà Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân ta đã lựa chọn. Những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử của cách mạng nước ta là phần thưởng to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội trên đất nước ta gần 9 thập kỷ qua, đặc biệt trong hơn 30 năm đổi mới đã góp phần khẳng định tầm vóc lớn lao, ý nghĩa lịch sử và giá trị thời đại của cách mạng Tháng Mười Nga đối với cách mạng thế giới nói chung và cách mạng Việt Nam nói riêng.


Các đại biểu tham dự cuộc Tọa đàm

Kính thưa các đồng chí!

Với cách tiếp cận trên và để thiết thực kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng Mười Nga (7/11/1917-7/11/2017), Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam phối hợp với Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự Bộ Quốc phòng tổ chức Tọa đàm trực tuyến với chủ đề: “Sáng mãi Cách mạng Tháng Mười Nga”.

Thông qua giao lưu, đối thoại trực tuyến với độc giả của Báo điện tử ĐCSVN cũng là một phương thức mới cùng với các phương thức tuyên truyền khác trong dịp kỷ niệm 100 Cách mạng Tháng Mười Nga năm nay nhằm góp phần tiếp tục khẳng định, làm sáng tỏ thêm bản chất, giá trị, ý nghĩa của Cách mạng Tháng Mười Nga trong thời đại ngày nay. Tọa đàm trực tuyến nhằm góp phần tuyên truyền, cổ vũ, khơi dậy và củng cố niềm tin vào mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn; góp phần tuyên truyền, cổ vũ các tầng lớp nhân dân củng cố niềm  tin vào sự lãnh đạo của Đảng, thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Đảng…

Với tinh thần ấy, tại buổi tọa đàm trực tuyến hôm nay, Ban Tổ chức Tọa đàm rất mong muốn các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học tập trung phân tích, trao đổi làm sâu sắc thêm các nội dung, vấn đề cơ bản sau:

1. Cách mạng Tháng Mười Nga: Giá trị lịch sử - ý  nghĩa thời đại

2. Những bài học kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Mười Nga; nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của mô hình CNXH hiện thực ở Liên Xô và các nước Đông Âu; bài học đối với sự nghiệp cách mạng và công tác xây dựng Đảng của Việt Nam;

3. Thực trạng và triển vọng của chủ nghĩa xã hội hiện thực, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.

4. Cách mạng Tháng Mười Nga với cách mạng Việt Nam. Khẳng định những thành tựu to lớn trong công cuộc đổi mới đất nước ta là kết quả của sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam; Đảng, Nhà nước và nhân dân ta kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội;

5. Vận dụng tư tưởng của Lê-nin và giá trị của Cách mạng Tháng Mười Nga trong đấu tranh chống “diễn biến hòa bình”, chống quan điểm sai trái, thù địch, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước  ta hiện nay.

6. Công tác tư tưởng với việc tuyên truyền, giáo dục giá trị, ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Mười Nga đối với các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ hiện nay…

Thay mặt lãnh đạo Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam và Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự Bộ Quốc phòng, tôi xin cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học đã dành thời gian tham gia buổi Tọa đàm trực tuyến quan trọng, đầy ý nghĩa này.  Xin cảm ơn quý độc giả của Báo điện tử ĐCSVN đã tích cực và sẽ tiếp tục tham gia đối thoại trực tuyến, đặt thêm nhiều câu hỏi xoay quanh các nội dung, chủ đề của Tọa đàm hôm nay.

Kính chúc sức khỏe quí vị đại biểu và chúc cho buổi Tọa đàm trực tuyến của chúng ta sẽ đạt kết quả tốt đẹp.

Trân trọng cảm ơn!


Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự, Bộ Quốc phòng tặng sách “Tầm vóc, giá trị lịch sử 
 và ý nghĩa thời đại của Cách mạng Tháng Mười Nga” cho các vị đại biểu

Xin trân trọng cảm ơn đồng chí Trần Doãn Tiến, Tổng Biên tập Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam.

Kính mời Thiếu tướng PGS. TS Nguyễn Bá Dương – Viện trưởng Viện Khoa học xã hội nhân văn Quân sự, Bộ Quốc phòng lên tặng sách “Tầm vóc, giá trị lịch sử và ý nghĩa thời đại của Cách mạng Tháng Mười Nga” cho các vị đại biểu.

Trân trọng cảm ơn các đồng chí!

Và sau đây là nội dung buổi Tọa đàm. Xin mời TS, Nhà báo Nguyễn Trọng Hậu – Phó Tổng biên tập Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam dẫn chương trình.

Xin cảm ơn đồng chí Nguyễn Văn Minh

Xin cảm ơn các đồng chí đã tham gia Tọa đàm trực tuyến với bạn đọc.

Kính thưa các đồng chí và các bạn

Như phát biểu đề dẫn của đồng chí Tổng Biên tập, kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng Mười Nga là dịp để khẳng định tầm vóc, ý nghĩa lịch sử và giá trị thời đại của Cách mạng này đối với phong trào cách mạng thế giới và cách mạng Việt Nam; những cống hiến đóng góp ý nghĩa to lớn của Cách mạng Tháng Mười Nga và của CNXH hiện thực trong lịch sử nhân loại, đồng thời cũng là dịp để chúng ta nhìn nhận, phân tích sâu sắc, khoa học những kinh nghiệm và bài học lịch sử, những thành công và thất bại của CNXH hiện thực, mô hình Xô Viết sau hơn 70 năm tồn tại và phát triển; từ đó rút ra những quy luật, những cách thức phát triển mới, bền vững; đồng thời, vận dụng những bài học, kinh nghiệm ấy vào thực tiễn xây dựng XHCN ở Việt Nam hiện nay.

Những nội dung cụ thể chúng ta sẽ được nghe các đại biểu khách mời đánh giá, phân tích ngay sau đây.        


Đại tá, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hưởng

Chúng tôi xin được bắt đầu buổi tọa đàm với PGS, TS Nguyễn Mạnh Hưởng. Thưa PGS,TS chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi xoay quanh nội dung về ý nghĩa của cuộc CMT10 Nga, trong đó, bạn đọc ở địa chỉ honghanhcntt@live.com và bạn đọc ở địa chỉ thahithan35@hotmail.com có cùng câu hỏi: Tại sao nói Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga năm 1917 là cuộc cách mạng vĩ đại trong lịch sử nhân loại?

 PGS, TS Nguyễn Mạnh Hưởng:  

Cách mạng Tháng Mười Nga làm “rung chuyển” thế giới đi vào lịch sử nhân loại như là một sự kiện vĩ đại có có ý nghĩa to lớn, có tiếng vang và tầm ảnh hưởng sâu rộng; đánh dấu một mốc mới trong lịch sử phát triển của nhân loại.

Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga năm 1917 là cuộc cách mạng vĩ đại trong lịch sử nhân loại bởi những lý do chính sau:

Thứ nhất, Cách mạng Tháng Mười là cuộc cách mạng triệt để và sâu sắc nhất trong lịch sử nhân loại.

Tính chất triệt để và sâu sắc của Cách mạng Tháng Mười thể hiện ở chỗ, đó là cuộc cách mạng nhằm thủ tiêu chế độ bóc lột, áp bức, bất công cuối cùng trong lịch sử - chế độ tư bản chủ nghĩa; không phải là thay đổi chế độ bóc lột này bằng chế độ bóc lột khác. Đây là sự khác nhau rất căn bản giữa Cách mạng Tháng Mười với các cuộc cách mạng trước đó đã từng diễn ra trong lịch sử nhân loại.

Đây là cuộc cách mạng xã hội lớn nhất trong lịch sử của những người lao động. Lần đầu tiên, thế giới có cuộc cách mạng thực sự và to lớn nhất của nhân dân lao động, đưa nhân dân lao động lên làm chủ, thay đổi căn bản địa vị của họ trong xã hội. “Giành được nước Nga từ trong tay bọn nhà giàu để giao lại cho những người nghèo, từ trong tay bọn bóc lột để giao lại cho những người lao động” (V.I.Lênin Toàn tập, Nxb Tiến Bộ, M. 1977, tập 36, tr. 209). Mệnh đề “dân là chủ”, “dân làm chủ” đối với nhân loại mới thực sự biết đến và có ý nghĩa từ đây.

Thứ hai, Cách mạng Tháng Mười là cuộc cách mạng mang giá trị nhân đạo, nhân văn cao đẹp.

Giá trị nhân đạo, nhân văn cao đẹp của cách mạng thể hiện ở chỗ, cuộc cách mạng thực hiện sự nghiệp giải phóng toàn diện và sâu sắc: đó là thực hiện sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc và giải phóng con người trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau.

Nó không chỉ giải phóng các giai cấp cần lao và nhân dân lao động khỏi mọi ách áp bức, bóc lột, mà công việc cơ bản và giá trị nhân văn cao đẹp của cách mạng là nhằm xây dựng một xã hội tốt đẹp, đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc thật sự cho con người.

Trong lịch sử xã hội loài người đã có nhiều cuộc cách mạng, nhưng chưa hề có cuộc cách mạng nào mang giá trị nhân đạo, nhân văn như Cách mạng Tháng Mười Nga.

Thứ ba, Cách mạng Tháng Mười là cuộc cách mạng vạch thời đại, mở ra một thời đại hoàn toàn mới trong lịch sử nhân loại.

Nó khai phá con đường cho nhân loại đi tới tương lai, mở ra thời đại mới - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới.

Nó thức tỉnh, cổ vũ các dân tộc thuộc địa đứng lên đấu tranh chống áp bức, bóc lột, tự cứu lấy mình và giải phóng mình.

Như vậy, tính chất nhân dân, triệt để, sâu sắc; bản chất nhân văn, nhân đạo; giá trị vạch thời đại đã tạo nên sức mạnh “rung chuyển” toàn cầu và tầm vóc lịch sử vĩ đại của Cách mạng Tháng Mười. Trong lịch sử nhân loại, chưa từng có cuộc cách mạng nào như thế.

100 năm qua, kể từ khi Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga nổ ra và thành công năm 1917, nhân loại đã chứng kiến biết bao sự kiện sôi động, hào hùng, những biến cố thăng trầm, khốc liệt trên mọi lĩnh vực của đời sống thế giới. Trong tất cả các sự kiện đó, Cách mạng Tháng Mười Nga là sự kiện đã làm “rung chuyển” cả thế giới, đi vào lịch sử nhân loại như là một sự kiện mang tầm vóc lịch sử vĩ đại, có có ý nghĩa to lớn, có tiếng vang và tầm ảnh hưởng sâu rộng, mở ra một thời đại mới, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới.

Xin cảm ơn PGS, TS Nguyễn Mạnh Hưởng!

Bạn đọc ở địa chỉ trantrunghieu12@live.com lại hỏi: Đồng chí cho biết những giá trị lịch sử trường tồn của Cách mạng Tháng Mười Nga?


Các biên tập viên, phóng viên đang nhận câu hỏi của bạn đọc

PGS, TS Nguyễn Mạnh Hưởng

Cách mạng Tháng Mười Nga có giá trị lịch sử to lớn và sâu sắc:

Thứ nhất, Cách mạng Tháng Mười Nga đã biến chủ nghĩa Mác - Lênin từ lý luận trở thành thực tiễn, từ tư tưởng trở thành hiện thực sinh động trên vùng đất rộng lớn.

Thứ hai, Cách mạng Tháng Mười Nga thành công đã dẫn tới sự ra đời nhà nước của giai cấp vô sản và những người lao động đầu tiên trong lịch sử.

Nó giải quyết và thể hiện sâu sắc vấn đề căn bản của cách mạng là vấn đề chính quyền nhà nước trong thực tiễn nước Nga. 

Thứ ba, Cách mạng Tháng Mười đã chặt đứt khâu yếu nhất, rệu rã nhất trong hệ thống dây chuyền đế quốc chủ nghĩa.

Đây là một đòn công phá phá tan sự thống trị thế giới của chủ nghĩa tư bản.

Không có Cách mạng Tháng Mười và chủ nghĩa xã hội hiện thực thì các giai cấp lao động và các dân tộc trên thế giới vẫn chìm đắm trong sự áp bức, nô dịch của chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa thực dân, đế quốc. 

Xin cảm ơn PGS, TS Nguyễn Mạnh Hưởng!

Thưa PGS.TS, Nguyễn Viết Thảo, bạn đọc có địa chỉ longnhatpt@gmail.com có nêu: từ chiếc nôi nước Nga và Liên Xô, cách mạng xã hội chủ nghĩa đã được tiến hành thắng lợi ở nhiều không gian địa - chính trị trọng yếu; chủ nghĩa xã hội trở thành một hệ thống thế giới. Xin đồng chí cho biết cụ thể về vấn đề này?


PGS.TS, Nguyễn Viết Thảo

PGS.TS, Nguyễn Viết Thảo:     

Dưới ánh sáng của ngọn hải đăng Tháng Mười Nga, quần chúng lao động và các lực lượng cách mạng khác đã xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa ở 15 quốc gia thuộc châu Âu, châu Á và cả ở châu Mỹ; cộng với nhiều quốc gia định hướng xã hội chủ nghĩa ở Phi và Mỹ La tinh. Liên tục trong nhiều thập niên, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa khác đã khôi phục đất nước sau chiến tranh, triển khai các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và đã đạt hàng loạt thành tựu to lớn, như vượt chủ nghĩa tư bản về tốc độ tăng trưởng kinh tế; xây dựng được một nền công - nông nghiệp hiện đại hóa với một số  lĩnh vực mũi nhọn hàng đầu thế giới; giáo dục, khoa học, kỹ thuật và văn hóa có bước tiến vượt bậc, đạt đỉnh cao thế giới trên không ít tiêu chí, trở thành tấm gương về ưu việt xã hội mà chính chủ nghĩa tư bản phải tiếp thu để điều chỉnh, thích nghi trong bối cảnh thời đại mới. Cho dù không tránh được một số hạn chế, sai lầm trong xây dựng mô hình, cách mạng xã hội chủ nghĩa và chủ nghĩa xã hội đã thực sự là lực lượng mở ra và thực thi mục tiêu giải phóng và phát triển cho nhân loại trong những thập niên sôi sục đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc và đấu tranh xã hội. Hiểu theo nghĩa đó, rõ ràng chủ nghĩa xã hội đóng vai trò là một trong những nhân tố quyết định xu hướng vận động của thế giới trong thế kỷ XX.

Xin cảm ơn PGS.TS, Nguyễn Viết Thảo!

Vâng, và xin chào Đại tá, PGS.TS Trần Đăng Bộ, bạn đọc Dương Thanh ở địa chỉ thanhdn.hoabinh@gmail.com gửi đến tòa soạn câu hỏi: Sau 100 năm nhìn lại, khía cạnh giá trị nhân văn của Cách mạng Tháng Mười Nga được nhìn nhận, xem xét như thế nào?

 Đại tá, PGS.TS Trần Đăng Bộ:

Trải qua 100 năm, kể từ Cách mạng Tháng Mười Nga thành công đến nay, trên thế giới đã xảy ra rất nhiều sự kiện quan trọng. Trong đó, Cách mạng Tháng Mười là một sự kiện mang tầm vóc lịch sử vĩ đại với những giá trị nhân văn xuyên thời đại. Những giá trị ấy bao gồm:

Thứ nhất, đây là cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa đầu tiên đánh đổ chế độ quân chủ chuyên chế; khởi đầu cho quá trình hiện thực hóa tư tưởng và sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con người.

Thứ hai, giá trị nhân văn xuyên thời đại của Cách mạng Tháng Mười còn bởi ảnh hưởng toàn diện, lâu dài của cuộc cách mạng này đối với sự phát triển của xã hội loài người.

Thứ ba, Cách mạng Tháng Mười Nga là cuộc cách mạng mang sứ mệnh khai sinh chủ nghĩa xã hội hiện thực - một kiểu xã hội mới, công bằng và dân chủ cho thế giới đương đại.

Thứ tư, giá trị nhân văn mang ý nghĩa quốc tế và thời đại là nhiều quốc gia đang nỗ lực xây dựng xã hội không có bóc lột, mọi người có cuộc sống hạnh phúc, bình đẳng. 


Đại tá, PGS.TS Trần Đăng Bộ

Thưa Đại tá, PGS.TS Trần Đăng Bộ, có 4 bạn đọc đến từ Hà Nội, Đăk Lăk, Vĩnh Phúc và Bắc Giang cùng quan tâm đến nội dung: Chế độ kinh tế mới là thành quả của Cách mạng Tháng Mười Nga, vậy từ thực tiễn xây dựng chế độ kinh tế mới ở Liên Xô, chúng ta có thể rút ra những bài học kinh nghiệm gì?

Đại tá, PGS.TS Trần Đăng Bộ:

Từ thành công và không thành công của hơn 70 năm xây dựng chế độ kinh tế mới ở Liên Xô đã để lại nhiều bài học cho các quốc gia trên con đường đấu tranh giành độc lập và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Những bài học ấy bao gồm những vấn đề sau đây:

Thứ nhất, trung thành và vận dụng sáng tạo học thuyết Mác - Lênin về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là nhân tố quyết định thành công xây dựng chế độ kinh tế mới.

Thứ hai, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đi đôi với phát huy vai trò làm chủ của các tầng lớp nhân dân là nhân tố có ý nghĩa quyết định thành công xây dựng chế độ kinh tế mới   

Thứ ba, phát huy vai trò của Nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước xã hội chủ nghĩa

Thứ tư, phát triển lực lượng sản xuất là nhiệm vụ trung tâm trong quá trình xây dựng chế độ kinh tế mới

Thứ năm, xây dựng quan hệ sản xuất được tiến hành trên cơ sở quy luật về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, sử dụng hợp lý chủ nghĩa tư bản nhà nước

Thứ sáu, để tạo động lực xây dựng chế độ kinh tế mới cần giải quyết hài hòa, đúng đắn mối quan hệ giữa lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội

Một trăm năm đã đi qua, Cách mạng Tháng Mười Nga, với những giá trị nhân văn xuyên thời đại vẫn tiếp tục tỏa sáng, soi đường cho mọi tầng lớp nhân dân lao động trên toàn thế giới đấu tranh hướng tới những giá trị đích thực mà người lao động chân chính phải được thụ hưởng. 

Xin cảm ơn Đại tá, PGS, TS Trần Đăng Bộ!

Thưa Đại tá, PGS,TS. Phạm Xuân Mát, bạn Lan Hương ở địa chỉ lanhuong.buihn@gmail.com hỏi: Xin đồng chí cho biết bài học kinh nghiệm xây dựng Nhà nước Xô Viết ở Liên Xô là gì?


Đại tá, PGS,TS. Phạm Xuân Mát

Đại tá, PGS,TS. Phạm Xuân Mát: Qua hơn 70 năm xây dựng mô hình nhà nước Xô viết cho dù hôm nay không còn nhưng trên thực tế đã để lại nhiều kinh nghiệm quý báu cho những Đảng cộng sản và những người Cộng sản tiếp tục sự nghiệp của mình trong xây dựng chính quyền mới và xây dựng XHCN.

Có thể nói đối với kinh nghiệm của Nhà nước Xô viết được xây dựng ở Liên Xô để lại những kinh nghiệm trên cả 2 phương diện, có cả kinh nghiệm thành công, đồng thời cũng có những kinh nghiệm không thành công.

Theo nghiên cứu của chúng tôi, trước hết nói về những kinh nghiệm thành công trong xây dựng Nhà nước Xô viết ở Liên Xô thì kinh nghiệm đầu tiên phải nhắc đến đó là kinh nghiệm về kiên định và vận dụng sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin về nhà nước và xây dựng Nhà nước XHCN trong quá trình tổ chức xây dựng mô hình Nhà nước Xô viết ở Liên Xô.

Với quan điểm kiên định và vận dụng sáng tạo, ngay sau khi Cách mạng Tháng Mười Nga thành công, Lênin đã đặt vấn đề là chính quyền bao giờ cũng là vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng, giành được chính quyền mới chỉ  là bước đầu, nhiệm vụ tiếp theo của những người Cộng sản, của các Đảng Cộng sản là phải lãnh đạo, xây dựng được chính quyền vững mạnh và phát huy được vai trò của chính quyền trong quá trình cải tạo xã hội cũ và xây dựng thành công xã hội mới - XHCN. Trong thực tế, sở dĩ nhà nước Xô viết được xây dựng ở Liên Xô hơn 70 năm và tồn tại, đã khẳng định vai trò to lớn của nó trong quá trình cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới chính là do Lênin và những người Bôn- sê – vích Nga và sau này là Đảng Cộng sản Liên Xô luôn kiên trì, kiên định và vận dụng sáng tạo những quan điểm của Mác – Ăng ghen về vấn đề nhà nước và Lê nin đã phát triển sáng tạo xây dựng vào thực tiễn quá trình chỉ đạo xây dựng nhà nước cho nên Nhà nước xô viết của thời kỳ hưng thịnh đã phát huy tốt vai trò của nó trong quản lý điều hành xã hội cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới.

Kinh nghiệm thứ hai là trong quá trình xây dựng Nhà nước xô viết ở Liên Xô, cần phải nhắc đến là giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong quá trình xây dựng nhà nước XHCN. Dưới sự lãnh đạo của Lênin và những người Bôn–sê-vích Nga mà sau này là Đảng Cộng sản Liên Xô thì vai trò lãnh đạo của Đảng với nhà nước được xem là vấn đề cốt tử trong quá trình xây dựng nhà nước Xô viết ở Liên Xô. Nếu như vai trò lãnh đạo của Đảng được củng cố, giữ vững và tăng cường thì định hướng chính trị trong xây dựng Nhà nước được giữ vững và bản chất nhà nước, bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân, tính dân tộc của nhà nước được giữ vững và nó ngày càng vững mạnh, phát huy vai trò trong tổ chức quản lý và điều hành xã hội. Ngược lại, nếu buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng tất yếu nhà nước Xô viết sẽ rơi vào tình trạng khủng hoảng và tan rã không thể tránh khỏi.

Kinh nghiệm thành công thứ ba về phát huy dân chủ đồng thời đi đôi với tăng cường pháp chế XHCN và xây dựng phải đi đôi với bảo vệ. Đây cũng là một kinh nghiệm hết sức quan trọng. Vấn đề mở rộng dân chủ và phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa đây vừa là mục tiêu đồng thời cũng vừa là động lực hết sức quan trọng trong xây dựng nhà nước XHCN. Sở dĩ nhà nước Liên xô, nhà nước Xô viết tồn tại trong 70 năm chính là nhờ việc phát huy dân chủ trong đời sống xã hội; Phát huy dân chủ phải đi đôi với tăng cường pháp chế XHCN. Có thể nói Lênin là người đầu tiên sáng tạo ra khái niệm về pháp chế XHCN. Pháp luật thì nhà nước nào cũng có và pháp luật nó chính là ý chí của giai cấp cầm quyền, giai cấp lãnh đạo được cụ thể hóa ra thành luật pháp. Nhưng nếu không có pháp chế xã hội chủ nghĩa thì pháp luật do những người cộng sản xây dựng nên nó vẫn chỉ nằm trên văn bản, giấy tờ, để phát luật đi vào cuộc sống thì Lênin cho rằng đi đôi với phát huy dân chủ phải tăng cường kỷ cương, phát huy pháp chế CNXH. Đây là một trong những bài học quan trọng trong xây dựng Nhà nước.

Một kinh nghiệm nữa là xây dựng phải đi đôi với bảo vệ. Lê nin đã bảo vệ chính quyền xô viết sau khi Cách mạng Tháng Mười thành công và trong suốt quá trình xây dựng Nhà nước xô viết sau này thì Đảng Cộng sản Liên xô, những người cộng sản Liên xô đã đặc biệt quan tâm đến vấn đề này. Nếu lơ là, mất cảnh giác trước những âm mưu chống phá của các thế lực thù địch thì chính quyền xô viết cũng như Nhà nước XHCN sẽ không thể tồn tại được.

Kinh nghiệm thành công cuối cùng theo chúng tôi trong xây dựng Nhà nước xô viết đó là Lê-nin cũng như những người cộng sản Liên xô đã đặc biệt coi trọng đến vấn đề mở rộng quan hệ đối ngoại và hợp tác quốc tế với các nhà nước khác và các lực lượng khác trên toàn thế giới. Đây chính là việc tiếp thu những tinh hoa, những thành tựu, trí tuệ của nhân loại trong quá trình xây dựng nhà nước.

Có thể nói rằng kinh nghiệm xây dựng thành công Nhà nước xô viết là như vậy. Đến nay, chúng ta thấy rằng mô hình Nhà nước xô viết này đã không còn tồn tại ở Liên xô và một số các nước XHCN ở Đông Âu. Tuy nhiên về mô hình Nhà nước XHCN như chúng ta thấy ở Trung Quốc, Việt Nam, Cu ba… vẫn còn. Tuy nhiên, cách thức tổ chức bộ máy, cơ chế vận hành bộ máy cũng có sự đổi mới, không còn như mô hình tập quyền, tập trung như ở mô hình Nhà nước xô viết những năm trước đây.

Sự sụp đổi này để lại cho những người cộng sản và đảng cộng sản đang tiếp tục, kiên trì con đường mục tiêu XHCN và xây dựng chính quyền Nhà nước XHCN nhiều bài học cần nêu lên để phòng ngừa. Theo chúng tôi, kinh nghiệm về sự không thành công, sự thất bại trong quá trình tan rã của mô hình xây dựng Nhà nước xô-viết ở Liên xô đó là:

Thứ nhất, bắt đầu từ sự xa rời lý luận của chủ nghĩa Mác – Lê-nin về nhà nước và xây dựng Nhà nước XHCN. Những người cộng sản Liên xô, Đảng Cộng sản Liên xô dưới thời lãnh đạo của Tổng bí thư Gooc Ba Chốp tiến hành công cuộc cải tổ, cải cách đã xa rời những nguyên lý, nguyên tắc hết sức cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê-nin. Chính sự xa rời này đã dẫn đến quá trình xây dựng Nhà nước xô-viết ở Liên xô không còn giữ vững định hướng chính trị nữa và tất yếu dẫn đến sự tan rã, sụp đổ như chúng ta đã thấy.


Quang cảnh buổi tọa đàm

Bài học thứ hai, đó chính là sự chủ quan, giáo điều, nóng vội tất yếu dẫn đến sự mất định hướng và khủng hoảng đường lối trong xây dựng Nhà nước XHCN. Sau khi Cách mạng Tháng Mười thành công, việc tiến hành xây dựng chính quyền xô-viết, những cộng sản Liên xô đã mắc phải khuyết điểm là chủ quan, giáo điều, nóng vội nên khi bước vào công cuộc cải tổ, cải cách có nhiều chủ trương xa rời định hướng, xa rời chủ nghĩa Mác – Lê-nin dẫn đến quá trình tổ chức nhà nước cũng như phát huy vai trò của nhà nước trong tổ chức quản lý điều hành xã hội đã bị chệch hướng XHCN.

Bài học không thành công thứ ba đó là hạn chế, sai lầm trong công tác cán bộ, trong xây dựng đội ngũ cán bộ. Đồng thời, sự lơ là, mất cảnh giác, thiếu kiên quyết trong việc đấu tranh, phòng chống âm mưu, thủ đoạn chống diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch trong xây dựng nhà nước XHCN tất yếu dẫn đến chuyển hóa chế độ XHCN và tan rã mô hình nhà nước xô viết mà Đảng Cộng sản Liên xô và những người cộng sản Liên xô đã xây dựng.

Theo chúng tôi những bài học kinh nghiệm kể cả thành công và không thành công trong quá trình xây dựng nhà nước xô viết là những bài học cho Đảng Cộng sản Việt Nam và những người cộng sản Việt Nam cũng như những Đảng Cộng sản trên thế giới, những người cộng sản trên thế giới đang kiên trì, kiên định mục tiêu con đường XHCH thì đây là bài học cần phải tiếp tục nghiên cứu, học tập, phát huy những bài học thành công và hạn chế những bài học không thành công dẫn đến sự tan rã của mô hình Nhà nước hiện thực ở Liên xô.