Ảnh minh họa (nguồn: hanoimoi.com.vn)

(ĐCSVN) - Ngân hàng thừa vốn, doanh nghiệp sản xuất thiếu vốn. Lãi suất ngân hàng dù ngày càng giảm, thế nhưng doanh nghiệp vẫn khó để tiếp cận được nguồn vốn… Dường như cuộc hành trình để có nguồn vốn lãi suất thấp vẫn là chặng đường dài đối với các doanh nghiệp.

Rào cản "nợ xấu"

Kể từ ngày 11/6, trần lãi suất huy động VND đã giảm xuống 9%/năm, theo đó, trần lãi suất cho vay VND cũng tiếp tục giảm… Tuy nhiên, dù lãi suất giảm doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận vốn, bởi còn nhiều rào cản và một trong những rào cản lớn nhất hiện nay đó là "nợ xấu".

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình mới đây đã công bố tỷ lệ nợ xấu của hệ thống ngân hàng lên tới 10% - mức rất cao so với những số liệu chính thức được công bố trước đó. Cũng theo Thống đốc Nguyễn Văn Bình, chi phí vốn thực tế của các ngân hàng còn rất cao do phải gánh tỷ lệ 10% nợ xấu. Vì thế, chiều hướng chung của lãi suất là có giảm nhưng chưa giảm được như mong muốn của các doanh nghiệp.

Lý giải về việc các ngân hàng hiện nay đưa ra nhiều điều kiện rất khắt khe khi cho vay, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, vì bản thân các ngân hàng cũng là doanh nghiệp nên họ phải cân nhắc kỹ lưỡng khi cho vay để bảo toàn đồng vốn, hơn thế nữa hiện nay các ngân hàng đang phải đối mặt với những khoản nợ xấu, do đó, họ không thể để nợ xấu gia tăng.

Có thể nói, nợ xấu hiện đang là rào cản lớn khiến ngân hàng và doanh nghiệp không thể gặp nhau. Vì nợ xấu quá nhiều, nên dù lãi suất hạ, dù đang thừa tiền, nhưng ngân hàng cũng không cho vay được. Trong khi đó, các doanh nghiệp sản xuất thì hàng hóa tồn kho nhiều, không tiêu thụ được sản phẩm nên dẫn đến sản xuất cầm chừng, không đủ điều kiện để vay vốn, dẫn đến nợ xấu ngày càng gia tăng. Điều này đang đặt câu hỏi lớn về trách nhiệm của hệ thống ngân hàng với nền kinh tế và vai trò điều tiết của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong bối cảnh hiện nay. Nhiều ý kiến cho rằng, lẽ ra khi được bơm vốn, các ngân hàng phải quay lại hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận vốn, vượt qua khó khăn, tuy nhiên, hiện nay việc làm này còn đang rất chậm trễ và hầu hết các ngân hàng đều đang thu hẹp “cửa” tín dụng đối với doanh nghiệp.

Khó “khơi thông” dòng vốn cho doanh nghiệp

Đưa ra những giải pháp để khắc phục thực trạng khó khăn của doanh nghiệp khi tiếp cận vốn, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, trong thời gian tới Ngân hàng nhà nước sẽ phối hợp với các bộ, ngành thành lập Công ty mua bán nợ quốc gia, góp phần xử lý trên dưới 100.000 tỷ đồng nợ xấu của hệ thống ngân hàng theo nguyên tắc là bảo toàn vốn. Nói cách khác tạo ra một thanh khoản nhất định cho các hệ thống các tổ chức tín dụng, để trên cơ sở đó có lượng vốn cần thiết cho vay. NHNN cũng sẽ đề xuất với Thủ tướng Chính phủ làm sâu sát hơn nữa cơ chế bảo lãnh tín dụng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể vay vốn hệ thống ngân hàng một cách vững vàng hơn.

Cũng theo Thống đốc Nguyễn Văn Bình, ngoài việc thành lập công ty mua bán nợ quốc gia, NHNN cũng sẽ có chính sách cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận vốn ngân hàng, hỗ trợ vốn cho vay mua nhà nhằm giải tỏa hàng tồn kho đối với bất động sản. “Chúng tôi tin tưởng với những gói giải pháp đó, tăng trưởng tín dụng trong những tháng sắp tới sẽ ở mức độ cao hơn”- Thống đốc Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh.

Cho dù, NHNN đã chứng tỏ được sự nhạy bén, linh hoạt khi liên tục hạ lãi suất điều hành phù hợp với tốc độ lạm phát, cho dù Thống đốc NHNN đã đưa ra những giải pháp để khắc phục thực trạng khó khăn của các doanh nghiệp hiện nay. Song trên thực tế, nhiều chuyên gia cho rằng, việc thành lập công ty mua bán nợ thực chất chỉ có lợi cho ngân hàng mà không mang lại lợi ích cho doanh nghiệp. Bởi rủi ro của ngân hàng đã được Nhà nước gánh thay còn các doanh nghiệp thì vẫn không thể chắc chắn là khi đó họ có được tiếp cận nguồn vốn hay không vì những tiêu chuẩn khắt khe của ngân hàng. Và như vậy, việc khơi thông dòng vốn đến được với doanh nghiệp vẫn là chặng đường đầy khó khăn.

Rõ ràng, nợ xấu đang được xem như "cục máu đông" làm nghẽn tín dụng chảy vào sản xuất và doanh nghiệp cũng đang mất dần niềm tin vào việc khơi thông dòng vốn của ngân hàng. Nên chăng, đã đến lúc các cơ quan quản lý cần phải có cái nhìn thấu đáo hơn vào việc cải tiến quy trình thủ tục vay vốn đối với các doanh nghiệp. Và quan trọng hơn cả là phải công khai, minh bạch hoạt động của các ngân hàng, có như vậy mới tạo được niềm tin cho doanh nghiệp./.

                                                                                                                            Phạm Hằng