Sau khi phái bộ giám sát của Liên hợp quốc tại Xyri (UNSMIS) quyết định tạm ngừng các hoạt động giám sát tại nước này từ ngày 16/6, bạo lực đã bùng phát mạnh trong phạm vi cả nước.

Các nạn nhân trong vụ thảm sát tại Houla đang được chôn cất - ảnh: Dân trí

Theo hãng tin SANA, trong ngày 16/6, một vụ đánh bom liều chết đã xảy ra tại một địa điểm gần khu chợ đông người ở tỉnh Hama, miền Trung Xyri, làm ít nhất một cảnh sát thiệt mạng, nhiều cảnh sát và 6 dân thường bị thương. Tại tỉnh Đêi An Dôu (Deir al-Zour), các tay súng đã sát hại một thầy thuốc, trong khi một tòa nhà của chính phủ bị phá hỏng tại tỉnh miền Bắc Aléppô.

Giới truyền thông chính thống của Xyri cho biết, ngày 16/6 quân đội chính phủ đã tiến hành lục soát nơi ẩn náu của các tay súng phiến quân ở vùng ngoại ô thủ đô Đamát, tiêu diệt một trợ lý của thủ lĩnh nhóm khủng bố Al-Nusra thuộc mạng lưới Al-Qaeda. Nhóm khủng bố này bị cáo buộc gây ra nhiều vụ đánh bom tại Xyri.

Trong khi đó, phe đối lập ở Xyri cho hay trong đêm 15 và ngày 16/6, quân đội Xyri đã nã pháo vào nhiều căn cứ của quân nổi dậy, trong đó có khu vực phía Bắc thủ đô Đamát và thành phố Hômxơ (Homs) ở miền Trung. Trong ngày 16/6, trên phạm vi cả nước đã có khoảng gần 80 người chết vì bạo lực, trong đó có 44 người bị quân đội chính phủ giết hại trong cuộc lục soát tại vùng ngoại ô Đamát.

Từ nhiều ngày nay, chính phủ và phe đối lập ở Xyri vẫn cáo buộc và đổ lỗi cho nhau trước tình trạng bạo lực gia tăng mạnh, buộc LHQ phải đưa ra quyết định tạm ngừng hoạt động giám sát tại nước này. Chính phủ Xyri tuyên bố rằng họ "hiểu" quyết định của LHQ vì các nhóm vũ trang đã phá hoại hoạt động của UNSMIS ngay từ khi phái bộ này được đưa đến Xyri hồi tháng Tư vừa qua.

Theo chuyên gia chính trị Amát Ha Ali (Ahmad Haj Ali), ngay từ khi triển khai hoạt động tại Xyri, phái bộ LHQ đã phải đối mặt với hai thách thức lớn, một mặt họ không có giải pháp hữu hiệu để kiểm soát các nhóm vũ trang ở nước này, mặt khác chính quyền Xyri cũng không có biện pháp đầy đủ để bảo vệ các nhà giám sát LHQ.

* Trước tình hình diễn biến ngày càng phức tạp ở Xyri, Mỹ cho biết đang tham vấn các đối tác quốc tế về "những bước tiếp theo" sau khi phái bộ quan sát viên LHQ ngừng các hoạt động ở đó do bạo lực leo thang bất chấp thỏa thuận ngừng bắn.

Trong một tuyên bố đưa ra ngày 16/6, phát ngôn viên Nhà Trắng nói: "Chúng tôi một lần nữa kêu gọi chế độ Xyri giữ các cam kết của mình theo kế hoạch của phái viên Annan, trong đó có việc thực thi đầy đủ một thỏa thuận ngừng bắn. Vào thời điểm then chốt này, chúng tôi đang tham vấn các đối tác quốc tế của mình liên quan đến những bước tiếp theo hướng đến sự chuyển tiếp chính trị do Xyri đứng đầu theo yêu cầu của các nghị quyết 2042 và 2043 của Hội đồng Bảo an. Quá trình chuyển tiếp càng sớm diễn ra thì cơ hội ngăn chặn một cuộc nội chiến phe phái đẫm máu và kéo dài càng lớn".

Trong khi đó các nguồn tin Trung Đông ngày 16/6 cho biết một phái đoàn của lực lượng nổi dậy Quân đội Tự do Xyri đã đến Oasinhtơn để bàn về việc họ nhờ chính quyền Mỹ cung cấp vũ khí hạng nặng.

Trong cuộc gặp của nhóm này với Đại sứ Mỹ tại Xyri Rôbớt Pho (Robert Ford) và chuyên gia về Xyri của Bộ Ngoại giao Mỹ Phrét Hóp (Fred Hof), các thủ lĩnh nổi dậy Xyri đã đưa ra hai danh mục cần thông qua: Đó là các loại vũ khí hạng nặng có thể đương đầu với lực lượng vũ trang của Tổng thống Xyri Basa An Átxát (Bashar al-Assad) và những mục tiêu tấn công được lựa chọn để gây bất ổn cho chính quyền Xyri.

Các nguồn tin Oasinhtơn tiết lộ chính quyền Mỹ đang rất gần với quyết định về dạng vũ khí và thời điểm giao hàng cho phe nổi dậy Xyri. Hầu hết các danh mục mà Oasinhtơn sẵn sàng gửi đi đã được Arập Xêút và Cata mua. Nhà Trắng cũng gần đi đến quyết định về qui mô chiến dịch quân sự tại Xyri. Một số nguồn tin xác định chiến dịch này theo kịch bản như ở Libi, với một phiên bản vùng cấm bay qui mô nhỏ hơn từng được áp đặt tại Libi 2 năm trước, giống như chiến dịch oanh kích lật đổ chính quyền Cađaphi (Gaddafi). Một số quan chức Mỹ nhận định: "Sự can thiệp (vào Xyri) sẽ xảy ra. Vấn đề là vào thời điểm nào"./.