(ĐCSVN) - Theo báo cáo của Thanh tra Chính phủ, việc triển khai Đề án Kiên cố hóa trường, lớp học và nhà công vụ cho giáo viên giai đoạn 2008-2012 đã giảm bớt khó khăn về cơ sở vật chất, trường lớp cho các địa phương, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo nói chung. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai vẫn còn một số bất cập cần sớm được khắc phục.

Đến nay, nguồn vốn trái phiếu Chính phủ hỗ trợ cho các địa phương thực hiện Đề án đã được phân bổ 100%; nguồn vốn bố trí từ ngân sách địa phương và huy động xã hội hóa đạt 127% kế hoạch cả giai đoạn nhưng mới chỉ triển khai xây dựng được khoảng 60% số phòng học, 40,3% số phòng công vụ cho giáo viên theo Quyết định số 20/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Như vậy, theo kết luận của Thanh tra mục tiêu của Đề án chưa thực hiện được theo yêu cầu đề ra.

Báo cáo kết quả cho biết một số dạng sai phạm bước đầu được phát hiện qua thanh tra là: xác định số lượng phòng học không đúng với mục tiêu, tiêu chí của Đề án đề ra; Nhiều công trình xây dựng không theo thiết kế mẫu của Bộ Xây dựng; Xây dựng các công trình phòng học và nhà công vụ cho giáo viên chưa đúng với số lượng, cấp học, diện tích đã được phê duyệt; Nhiều điểm trường chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.

Ảnh chỉ mang tính chất minh họa. Nguồn: baohagiang

Trong đầu tư xây dựng, có một số sai phạm về đơn giá vật liệu, sai nguồn vật liệu, sai tính số lượng cấu kiện, chi phí lưu thông, khối lượng phát sinh không có ký nhận của thiết kế kỹ thuật; hồ sơ phát sinh không được điều chỉnh phê duyệt; Xây dựng không đúng địa điểm, nhà công vụ cho giáo viên sử dụng vào mục đích khác (đối với nhà công vụ cho giáo viên); Một số công trình xây dựng không có giấy phép, giám sát công trình chưa tốt dẫn đến để đơn vị thi công khai khống khối lượng, thi công sai so với thiết kế ban đầu làm ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

Cụ thể, tỉnh Quảng Bình và Sơn La triển khai thực hiện Đề án còn một số hạn chế, khuyết điểm. Số liệu về số phòng học và nhà công vụ cho giáo viên khi UBND tỉnh báo cáo Bộ GD-ĐT ngày 28/8/2007 và trong Đề án của tỉnh được phê duyệt chưa được rà soát, kiểm tra thực tế, nên chưa đảm bảo chính xác về số lượng và mục tiêu kê khai. Đến nay, nguồn vốn trái phiếu Chính phủ (TPCP) hỗ trợ thực hiện Đề án được phê duyệt đã cấp 100% cho tỉnh nhưng tỉnh Quảng Bình mới triển khai xây dựng được 43,2% số phòng học, đạt 38,6% phòng nhà công vụ so với kế hoạch của cả Đề án. Tương tự, tỉnh Sơn La đạt 53% số phòng học, đạt 30,3% số nhà công vụ.

UBND tỉnh Sơn La chưa kịp thời phát hiện, thu hồi và điều chuyển vốn của các dự án giải ngân chậm, không đảm bảo tiến độ để phân bổ cho các dự án khác, dẫn đến số vốn TPCP khoảng 44 tỷ đồng đã bị thu hồi do hết thời hạn thanh toán. Tỉnh còn sử dụng nguồn vốn TPCP để mua sắm trang thiết bị cho phòng học và nhà công vụ chưa phù hợp với mục tiêu của Đề án. UBND tỉnh Quảng Bình không triển khai áp dụng thiết kế mẫu theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng.

Bên cạnh việc chỉ ra sai phạm, báo cáo Thanh tra Chính phủ cũng đã chỉ rõ nhiều khó khăn, vướng mắc của các Bộ, ngành và địa phương trong quá trình triển khai Đề án như: Vốn trái phiếu Chính phủ hỗ trợ cho các địa phương còn quá thấp (có tỉnh chỉ được hỗ trợ 20%) do đó vốn đối ứng của ngân sách địa phương không đảm bảo khả năng cân đối để thực hiện theo kế hoạch của Đề án.

Các công trình kiên cố hoá trường, lớp học và nhà công vụ cho giáo viên phần lớn xây dựng ở những vùng dẻo cao miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, thường phải vận chuyển vật liệu rất vất vả, khó khăn; công trình có quy mô nhỏ, phân tán, không có nguồn điện, nước đã ảnh hưởng nhiều đến việc tổ chức thi công xây dựng. Chính vì vậy mà công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện dự án ở các địa bàn này gặp khó khăn.

Đề án Kiên cố hoá trường, lớp học và nhà công vụ cho giáo viên giai đoạn 2008-2012 được triển khai xây dựng đề án từ năm 2007, Chính phủ phê duyệt ngày 01/02/2008, thời gian này giá vật liệu xây dựng, nhân công thấp; Trong qúa trình thực hiện giá vật liệu xây dựng và nhân công tăng cao, định mức đầu tư cho một phòng học: Suất đầu tư/m2 xây dựng có trượt giá so với thời điểm lập danh mục đăng ký vốn đầu tư, nhiều loại vật liệu tăng đột biến, nên nhu cầu vốn đầu tư xây dựng cao hơn nhiều so với vốn trong kế hoạch được duyệt. Do thiếu vốn nên số lượng phòng học, nhà công vụ đã triển khai thi công xây dựng đạt tỷ lệ thấp so với kế hoạch của Đề án. Đặc biệt ở một số tỉnh miền núi biên giới, địa hình chia cắt, dân cư phân bố không đều, hạ tầng giao thông còn nhiều bất cập, thời tiết khắc nghiệt…nên việc vận chuyển nguyên vật liệu đến chân công trình còn nhiều khó khăn, dẫn đến suất đầu tư cao.

Một số địa phương còn nhiều khó khăn nên không bố trí được vốn ngân sách địa phương để thực hiện Đề án, việc huy động vốn đóng góp của nhân dân cũng còn hạn chế, chủ yếu dưới hình thức hiến đất để xây dựng trường học.

Thời gian tới, Thanh tra Chính phủ sẽ hoàn chỉnh báo cáo tổng hợp kết quả thanh tra diện rộng trong phạm vi cả nước việc thực hiện Đề án Kiên cố hóa trường, lớp học và nhà công vụ cho giáo viên giai đoạn 2008-2012 để báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 9/2012./.